Bir Sayfa Seçin

İş yerinde bayılmak iş kazası mı?

is yerinde bayilmak is kazasi mi

İşyerinde Bayılma Vakalarında Dikkat Edilmesi Gereken Önemli Noktalar

  • İşyerinde meydana gelen bayılma vakalarının iş kazası sayılabilmesi için işle illiyet bağının kurulması gerekir; kimyasal maruziyet, aşırı sıcak/soğuk gibi işle ilgili faktörlerden kaynaklanan bayılmalar genellikle iş kazası kapsamındadır.
  • İşveren, işyerinde gerçekleşen bayılma vakalarını olayın meydana geldiği tarihten itibaren üç iş günü içinde SGK’ya bildirmekle yükümlüdür.
  • Bayılma vakalarında acil tıbbi müdahale, olay yeri güvenliğinin sağlanması ve detaylı kayıt tutulması kritik öneme sahiptir.
  • İşverenler, bayılma vakalarının tekrarlanmaması için çalışma ortamının iyileştirilmesi, düzenli sağlık kontrolleri ve çalışanların eğitimi gibi önleyici tedbirler almalıdır.
  • Bayılma vakasının iş kazası olarak kabul edilmesi durumunda çalışan, geçici iş göremezlik ödeneği, tedavi masraflarının karşılanması ve maluliyet durumunda maluliyet aylığı gibi haklardan yararlanabilir.

İçindekiler

İş Kazası Kavramı ve Yasal Tanımı

İş kazası kavramı, Türkiye’de 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 13. maddesinde açıkça tanımlanmıştır. Bu tanıma göre iş kazası; sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderildiği sırada, emziren kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır.

NEBOSH kaza araştırma sınavında da vurgulandığı gibi, bir olayın iş kazası sayılabilmesi için belirli koşulların bir araya gelmesi gerekmektedir. Özellikle işyerinde meydana gelen bayılma vakalarının iş kazası kapsamına girip girmediği konusu, hem işverenler hem de çalışanlar açısından önem taşımaktadır. İş kazası tanımı, olayın gerçekleştiği yer ve zaman, işle olan illiyet bağı ve sonuçları açısından değerlendirilmelidir. Bu değerlendirme, kaza araştırma prosedürü kapsamında sistematik bir şekilde yapılmalıdır.

İşyerinde Bayılma Durumlarının Sınıflandırılması

İşyerinde meydana gelen bayılma vakaları, nedenlerine ve koşullarına göre farklı kategorilerde değerlendirilebilir. Bu sınıflandırma, olayın iş kazası olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceği konusunda belirleyici rol oynamaktadır. İşyerinde bayılma durumları genel olarak şu şekilde sınıflandırılabilir:

İşle İlgili Faktörlerden Kaynaklanan Bayılmalar: Çalışma ortamındaki kimyasal maruziyetler, aşırı sıcak veya soğuk, yetersiz havalandırma, uzun süreli ayakta kalma gibi iş koşullarından kaynaklanan bayılma vakaları bu kategoriye girer. Bu tür bayılmalar, doğrudan işin yürütümü ile ilişkili olduğundan genellikle iş kazası kapsamında değerlendirilir.

Kişisel Sağlık Sorunlarından Kaynaklanan Bayılmalar: Çalışanın önceden var olan kronik rahatsızlıkları (kalp hastalıkları, tansiyon problemleri, diyabet vb.) nedeniyle meydana gelen bayılmalar bu gruba dahildir. Bu tür vakalarda, işle illiyet bağının kurulması daha karmaşık olabilir ve her vaka kendi özelinde değerlendirilmelidir.

Psikolojik Faktörlerden Kaynaklanan Bayılmalar: İş stresi, mobbing, aşırı iş yükü gibi psikolojik faktörlerin tetiklediği bayılma vakaları da işyerinde sıkça görülebilmektedir. Online incident investigation exam kapsamında da incelenen bu tür vakalar, işin psikolojik boyutuyla ilişkilendirildiğinde iş kazası olarak değerlendirilebilir.

İş Kazası Sayılma Kriterleri ve Bayılma Vakaları

Bir bayılma vakasının iş kazası olarak kabul edilebilmesi için belirli kriterlerin karşılanması gerekmektedir. Bu kriterler, hem yasal mevzuat hem de yargı kararları ışığında şekillenmiştir. İşyerinde bayılma vakalarının iş kazası sayılması için aşağıdaki koşulların değerlendirilmesi önemlidir:

Zaman ve Mekan Bağlantısı: Bayılma olayının işyerinde ve iş saatleri içerisinde meydana gelmesi, iş kazası olarak değerlendirilmesi için önemli bir kriterdir. Ancak bu tek başına yeterli değildir.

İşle İlliyet Bağı: Bayılma ile iş arasında nedensellik ilişkisinin bulunması gerekmektedir. Örneğin, işyerindeki kimyasal maruziyeti sonucu bayılma, doğrudan işle ilişkilidir. Ancak, çalışanın önceden var olan bir rahatsızlığı nedeniyle bayılması durumunda, bu ilişkinin kurulması daha karmaşık olabilir.

Yargıtay Kararları: Yargıtay’ın çeşitli kararlarında, işyerinde meydana gelen bayılma vakalarının iş kazası sayılabilmesi için, olayın işin yürütümü sırasında veya işle ilgili bir nedenle meydana gelmesi gerektiği vurgulanmıştır. Nebosh sınav hazırlık sürecinde de bu kararların incelenmesi, kaza araştırma sınav ipuçları açısından faydalıdır.

İş sağlığı ve güvenliği uzmanları, kaza araştırması ve kök sebep analizi yöntemlerini kullanarak bayılma vakalarının iş kazası niteliği taşıyıp taşımadığını değerlendirmelidir. Bu değerlendirme, hem işveren yükümlülükleri hem de çalışan hakları açısından büyük önem taşımaktadır.

İşyerinde Bayılma Sonrası Yapılması Gerekenler

İşyerinde bir bayılma vakası meydana geldiğinde, hızlı ve doğru müdahale hayati önem taşır. Aynı zamanda, olayın iş kazası kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceğine bakılmaksızın, belirli adımların atılması gerekmektedir:

Acil Tıbbi Müdahale: Bayılan çalışana derhal ilk yardım uygulanmalı ve gerekiyorsa acil sağlık hizmetleri çağrılmalıdır. İşyerindeki ilk yardım ekibi, temel yaşam desteği konusunda eğitimli olmalıdır.

Olay Yeri Güvenliği: Bayılma olayının gerçekleştiği alan güvenli hale getirilmeli, gerekirse çevredeki tehlikeli ekipman veya malzemeler uzaklaştırılmalıdır.

Detaylı Kayıt Tutma: E-learning sınav stratejisi kapsamında da öğretildiği gibi, olayın gerçekleştiği zaman, yer, koşullar, tanıklar ve müdahale şekli detaylı olarak kayıt altına alınmalıdır. Bu kayıtlar, hem olası bir SGK bildirimi hem de kaza araştırması için kritik öneme sahiptir.

Sağlık Kuruluşuna Sevk: Bayılan çalışan, durumu stabilize edildikten sonra mutlaka bir sağlık kuruluşuna sevk edilmelidir. Burada alınacak raporlar, olayın iş kazası niteliğinin belirlenmesinde önemli rol oynayacaktır.

Kaza Araştırması Başlatma: İşyerinde meydana gelen her bayılma vakası için, nedenlerini ve koşullarını araştırmak üzere bir kaza araştırması başlatılmalıdır. Bu araştırma, benzer olayların tekrarlanmasını önlemek için alınabilecek tedbirlerin belirlenmesine yardımcı olacaktır.

İşyerinde Bayılma Durumlarında İşveren Sorumlulukları

İşyerinde meydana gelen bayılma vakalarında işverenin yasal ve etik sorumlulukları bulunmaktadır. Bu sorumluluklar, olayın iş kazası olarak değerlendirilip değerlendirilmemesinden bağımsız olarak yerine getirilmelidir:

Bildirim Yükümlülüğü: İşveren, işyerinde meydana gelen ve iş kazası olarak değerlendirilebilecek bayılma vakalarını, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca SGK’ya bildirmekle yükümlüdür. Bu bildirim, olayın meydana geldiği tarihten itibaren üç iş günü içinde yapılmalıdır.

Kök Sebep Analizi: İşveren, bayılma vakasının nedenlerini araştırmak ve benzer olayların tekrarlanmasını önlemek için kök sebep analizi yapmalıdır. Kaza araştırma sınav ipuçları arasında da yer alan bu analiz, işyerindeki risklerin belirlenmesi ve kontrol altına alınması için önemlidir.

Sağlık Gözetimi: İşveren, bayılan çalışanın sağlık durumunu takip etmeli ve gerekli tıbbi desteğin sağlanmasını temin etmelidir. Ayrıca, çalışanın işe dönüşünde sağlık durumuna uygun çalışma koşullarının sağlanması da işverenin sorumluluğundadır.

Önleyici Tedbirler: İşveren, benzer bayılma vakalarının tekrarlanmaması için gerekli önleyici tedbirleri almalıdır. Bu tedbirler, risk değerlendirmesi sonuçlarına göre belirlenmeli ve uygulanmalıdır.

Çalışanların Bilgilendirilmesi: İşveren, işyerinde meydana gelen bayılma vakaları ve alınan önlemler hakkında çalışanları bilgilendirmelidir. Bu bilgilendirme, iş sağlığı ve güvenliği kültürünün geliştirilmesi açısından önemlidir.

Bayılma Vakalarında SGK Bildirimi Nasıl Yapılır?

İşyerinde meydana gelen bayılma vakalarının iş kazası olarak değerlendirilmesi durumunda, SGK’ya bildirim yapılması yasal bir zorunluluktur. Bu bildirim süreci şu adımları içermektedir:

Bildirim Süresi: İş kazası bildirimi, kazanın meydana geldiği tarihten itibaren üç iş günü içinde yapılmalıdır. Bu sürenin aşılması durumunda idari para cezası uygulanabilir.

Bildirim Yöntemi: İş kazası bildirimi, SGK’nın e-Bildirge sistemi üzerinden elektronik ortamda veya kağıt ortamında “İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirim Formu” doldurularak yapılabilir. NEBOSH kaza araştırma sınavında da vurgulandığı gibi, doğru ve eksiksiz bildirim yapmak önemlidir.

Bildirim İçeriği: Bildirimde, kazanın meydana geldiği tarih ve saat, kazanın oluş şekli, kazaya uğrayan sigortalının bilgileri, tanıkların ifadeleri ve diğer ilgili bilgiler yer almalıdır. Online incident investigation exam kapsamında da öğretildiği gibi, bu bilgilerin doğru ve detaylı olması, olası anlaşmazlıklarda önem taşır.

Sağlık Kuruluşu Bildirimi: İş kazası nedeniyle sağlık hizmeti sunucularına başvuran sigortalılar için, bu kuruluşlar tarafından da ayrıca bildirim yapılması gerekmektedir.

Bildirim Sonrası Süreç: SGK, yapılan bildirim üzerine gerekli incelemeleri yapar ve olayın iş kazası niteliği taşıyıp taşımadığına karar verir. Bu karar, sigortalının iş kazası sigortasından yararlanıp yararlanamayacağını belirler.

İşyerinde Bayılma Vakalarına Karşı Önleyici Tedbirler

İşyerinde bayılma vakalarının önlenmesi, iş sağlığı ve güvenliği çalışmalarının önemli bir parçasıdır. Alınabilecek önleyici tedbirler şunlardır:

Çalışma Ortamının İyileştirilmesi: İşyerindeki sıcaklık, nem, havalandırma gibi fiziksel koşulların iyileştirilmesi, bayılma vakalarının azaltılmasında etkili olabilir. Özellikle sıcak çalışma ortamlarında yeterli havalandırma ve serinletme sistemlerinin bulunması önemlidir.

Düzenli Sağlık Kontrolleri: Çalışanların düzenli sağlık kontrollerinden geçirilmesi, altta yatan sağlık sorunlarının erken tespit edilmesini sağlayabilir. Bu kontroller, özellikle bayılma eğilimi olan çalışanların belirlenmesi ve gerekli önlemlerin alınması açısından önemlidir.

Eğitim ve Bilgilendirme: Çalışanlara bayılma belirtileri, risk faktörleri ve önleyici tedbirler hakkında eğitim verilmesi, farkındalığın artırılmasına yardımcı olabilir. Nebosh sınav hazırlık sürecinde de vurgulandığı gibi, eğitim ve bilgilendirme, iş kazalarının önlenmesinde kritik öneme sahiptir.

İş Organizasyonunun Düzenlenmesi: Uzun süreli ayakta çalışma, aşırı iş yükü gibi faktörlerin düzenlenmesi, bayılma riskini azaltabilir. Çalışma süreleri ve molaların uygun şekilde planlanması önemlidir.

Acil Durum Planlaması: İşyerinde bayılma vakalarına karşı acil durum planlarının hazırlanması ve düzenli tatbikatlar yapılması, olası bir durumda hızlı ve etkili müdahale edilmesini sağlar. E-learning sınav stratejisi kapsamında da öğretildiği gibi, iyi bir acil durum planlaması, olayın sonuçlarının hafifletilmesinde önemli rol oynar.

Sık Sorulan Sorular ve Hukuki Boyut

İşyerinde bayılma vakalarının iş kazası olarak değerlendirilmesi konusunda sıkça sorulan sorular ve bunların hukuki boyutu aşağıda ele alınmıştır:

İşyerinde bayılma durumu iş kazası kapsamına girer mi?

İşyerinde meydana gelen bayılma vakalarının iş kazası olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceği, olayın koşullarına bağlıdır. Bayılma ile iş arasında nedensellik ilişkisi kurulabiliyorsa (örneğin, işyerindeki kimyasal maruziyeti sonucu bayılma), bu durum genellikle iş kazası olarak kabul edilir. Ancak, çalışanın önceden var olan bir rahatsızlığı nedeniyle bayılması durumunda, her vaka kendi özelinde değerlendirilmelidir.

İşyerinde bayılma sonrası işveren neler yapmalıdır?

İşveren, bayılan çalışana acil tıbbi müdahale sağlamalı, olayı detaylı şekilde kayıt altına almalı, çalışanı sağlık kuruluşuna sevk etmeli ve olayın iş kazası niteliği taşıdığı düşünülüyorsa SGK’ya bildirim yapmalıdır. Ayrıca, benzer olayların tekrarlanmaması için kök sebep analizi yapmalı ve gerekli önlemleri almalıdır.

SGK’ya iş kazası bildirimi ne zaman yapılmalıdır?

İş kazası bildirimi, kazanın meydana geldiği tarihten itibaren üç iş günü içinde yapılmalıdır. Bu sürenin aşılması durumunda idari para cezası uygulanabilir.

İşyerinde bayılma vakalarında işçinin hakları nelerdir?

İşyerinde bayılma vakası iş kazası olarak kabul edilirse, çalışan iş kazası sigortasından yararlanma, geçici iş göremezlik ödeneği alma, tedavi masraflarının karşılanması ve maluliyet durumunda maluliyet aylığı bağlanması gibi haklara sahip olabilir. Ayrıca, işverenin kusuru varsa tazminat talep etme hakkı da bulunmaktadır.

İş kazası bildirimi yapılmazsa ne olur?

İşveren, iş kazasını SGK’ya bildirmezse idari para cezası ile karşılaşabilir. Ayrıca, bildirim yapılmaması nedeniyle SGK tarafından yapılan sağlık harcamaları işverenden tahsil edilebilir. Kaza araştırma sınav ipuçları arasında da yer aldığı gibi, zamanında ve doğru bildirim yapmak, hem yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi hem de olası cezaların önlenmesi açısından önemlidir.

Sık Sorulan Sorular

İşyerinde bayılma her zaman iş kazası sayılır mı?

Hayır, işyerinde bayılma her zaman iş kazası sayılmaz. Bayılma ile iş arasında nedensellik ilişkisi (illiyet bağı) kurulabiliyorsa iş kazası olarak değerlendirilir. Örneğin, işyerindeki kimyasal maruziyeti sonucu bayılma iş kazasıdır. Ancak çalışanın önceden var olan kronik rahatsızlığından kaynaklanan bayılma durumları her vaka özelinde ayrıca değerlendirilmelidir.

İşyerinde bayılma durumunda SGK bildirimi için süre nedir?

İşyerinde meydana gelen ve iş kazası olarak değerlendirilen bayılma vakalarında SGK bildirimi, olayın meydana geldiği tarihten itibaren üç (3) iş günü içinde yapılmalıdır. Bu sürenin aşılması durumunda işveren idari para cezası ile karşı karşıya kalabilir.

Bayılma sonrası işveren hangi acil önlemleri almalıdır?

İşveren, bayılma durumunda şu acil önlemleri almalıdır: 1) Bayılan çalışana derhal ilk yardım uygulanması, 2) Gerekiyorsa acil sağlık hizmetlerinin çağrılması, 3) Olay yerinin güvenliğinin sağlanması, 4) Olayın detaylı şekilde kayıt altına alınması, 5) Çalışanın sağlık kuruluşuna sevk edilmesi, 6) Kaza araştırmasının başlatılması.

İşle ilgili olmayan bayılma durumlarında işverenin sorumluluğu nedir?

İşle ilgili olmayan bayılma durumlarında bile işverenin insani ve etik sorumlulukları devam eder. İşveren, çalışana acil tıbbi müdahale sağlamalı, sağlık kuruluşuna sevkini organize etmeli ve çalışanın sağlık durumunu takip etmelidir. Ayrıca, işe dönüş sürecinde çalışanın sağlık durumuna uygun çalışma koşullarını sağlamakla yükümlüdür.

Bayılma sonrası iş kazası raporu nasıl alınır?

Bayılma sonrası iş kazası raporu almak için: 1) Çalışan sağlık kuruluşuna sevk edilmeli, 2) Sağlık kuruluşunda durumun iş kazası olduğu belirtilmeli, 3) Hekim tarafından iş kazası raporu düzenlenmeli, 4) İşveren tarafından SGK’ya iş kazası bildirimi yapılmalı, 5) Gerekirse işyeri hekimi tarafından da ayrıca rapor düzenlenmelidir.

İşyerinde bayılma vakalarını önlemek için hangi tedbirler alınmalıdır?

İşyerinde bayılma vakalarını önlemek için: 1) Çalışma ortamının sıcaklık, nem ve havalandırma koşullarının iyileştirilmesi, 2) Çalışanların düzenli sağlık kontrollerinden geçirilmesi, 3) Bayılma belirtileri ve risk faktörleri hakkında eğitim verilmesi, 4) İş organizasyonunun uygun şekilde düzenlenmesi (molalar, çalışma süreleri), 5) Acil durum planlarının hazırlanması ve tatbikatların yapılması gereklidir.

Bayılma sonrası işe dönüş süreci nasıl yönetilmelidir?

Bayılma sonrası işe dönüş süreci şöyle yönetilmelidir: 1) Çalışanın tam iyileşmesi beklenmelidir, 2) İşyeri hekimi tarafından işe dönüş muayenesi yapılmalıdır, 3) Gerekirse çalışma koşullarında geçici veya kalıcı düzenlemeler yapılmalıdır, 4) Bayılmanın nedenleri araştırılarak tekrarlanmaması için önlemler alınmalıdır, 5) Çalışanın sağlık durumu düzenli olarak takip edilmelidir.

ÖNE ÇIKAN EĞİTİMLER

IOSH İş Sağlığı ve Refah Yönetimi Eğitimi

İş Sağlığı ve Refah Yönetimi eğitimi, sağlık eğitimine yeni bir yaklaşım sunar. İçeriğin çalışanlarınızın ilgisini çektiğini ve onlara ilham verdiğini de göreceksiniz 

IOSH Yöneticiler için Yangın Güvenliği Eğitimi

Sürdürülebilir bir işyeri yangını güvenliği kültürü, yangından korunma ve bu alandaki olumlu tutum, bilgi, algı ve inançlara dayanmaktadır. 

IOSH Güvenli Yönetim Eğitimi

Yüz yüze, sanal sınıf ve e-learning yöntemleri ile verilebilmektedir. Yöntemler hakkında bilgilere ilgili yöntemin linkine tıklayarak ulaşabilirsiniz.

NEBOSH Kaza / Olay Araştırma Eğitimi

Bu yeterlilik, olay araştırmalarında görev alan ve bu süreci etkili bir şekilde yürütmek isteyen herkes içindir. Eğitim İngiliz NEBOSH ve HSE kurumları tarafından hazırlanmıştır.   

NEBOSH Liderlik Eğitimi

NEBOSH, kıdemli iş liderleri veya bu rolü üstlenmek isteyenler için bir günlük bir sağlık ve güvenlik yeterliliği geliştirmek için Büyük Britanya’nın Sağlık ve Güvenlik Düzenleyicisi, Health and Safety Executive (HSE) ile birlikte çalışarak bu programı geliştirmiştir.

NEBOSH Uluslararası Genel Sertifika Eğitimi

1979’daki kuruluşundan bu yana dünyanın dört bir yanından yaklaşık 550.000 kişi NEBOSH yeterliliği kazanmıştır. Her yıl on binlerce kişi, 130’dan fazla ülkede sınavlar sunan 600 eğitim kurumundan eğitimler alaran NEBOSH yeterliliklerine ulaşmaktadır.

Gözlem ve ramak kala raporlama, Dijital iş izin sistemi ve geribildirim yönetimi uygulamaları

Bir Ege Consulting markası olan Ege Techno, iş raporlama, iş izin ve geri bildirim sistemini daha etkin, kullanıcılar için basit ve kolay izlenebilir olarak uygulanmasını sağlayacak mobil ve PC arayüzü bulunan mobil uygulama yazılımları geliştirmiştir. 

Techno Report

Gözlem ve Ramak Kala Raporlama Yazılımı

Modern teknolojinin getirdiği kolaylıkları kullanarak, iş yerlerindeki tehlikeleri etkin bir şekilde raporlama ve yönetme imkanı sunar.

Techno Permit

Dijital İş İzin Sistemi Yazılımı

Techno Permit, İSG açısından kritik faaliyetlerin kontrolünde iş izin sisteminin basit ve verimli uygulanmasını sağlayan bir mobil uygulamadır.

Techno Feed

Geribildirim Yönetim Sistemi Yazılımı

Kullanıcıların hizmetlerinizle ilgili geri bildirimlerini kolayca paylaşabilmeleri için tasarlanmış yenilikçi bir web uygulamasıdır.

Yenilikçi iş uygulamalarımızla tanışın.